Achillespeesoperatie en revalidatie: wat kunt u verwachten?

Na een operatie aan de achillespees is een geleidelijke revalidatie belangrijk. De pees heeft tijd nodig om te genezen en moet daarna stap voor stap weer wennen aan belasting. Hoe lang het herstel duurt en welke oefeningen geschikt zijn, hangt onder meer af van het type operatie, de kwaliteit van de pees en uw persoonlijke situatie. Volg daarom altijd het behandelplan van uw orthopeed en fysiotherapeut.

Waarom wordt de achillespees geopereerd?

Een operatie kan nodig zijn bij een volledige achillespeesruptuur, bijvoorbeeld wanneer de pees is afgescheurd. Ook bij langdurige achillespeespijn of beschadiging kan soms een operatie worden overwogen als andere behandelingen onvoldoende helpen. De aanpak verschilt per aandoening en per patiënt. De revalidatie na een operatie vanwege een acute scheur kan daarom anders zijn dan na een operatie voor langdurige peesklachten.

De eerste periode na de operatie

Direct na de ingreep wordt de enkel meestal beschermd met een spalk, gips of een speciale walker-boot. De voet kan daarbij in een bepaalde stand worden gehouden om de achillespees te ontlasten. Soms mag u al gedeeltelijk op het been steunen; in andere gevallen moet u de voet voorlopig ontzien. Dit hangt af van de operatie en de instructies van uw behandelteam.

In deze fase is het belangrijk om:

• de instructies over steunen en lopen nauwkeurig te volgen;
• de boot, spalk of het gips te dragen zoals voorgeschreven;
• het been regelmatig hoog te leggen om zwelling te helpen beperken;
• de wond droog en schoon te houden volgens de gegeven adviezen;
• niet zelf de stand van de voet of de instellingen van de boot aan te passen.

Gebruik krukken als dat is geadviseerd. Vraag uw arts of fysiotherapeut wanneer u veilig kunt douchen, autorijden en weer aan het werk kunt.

Revalidatie in fases

Beschermen en rustig opbouwen

In de eerste weken staat bescherming van de operatief herstelde pees centraal. U krijgt mogelijk een boot met hielverhogingen. Die kunnen volgens een schema worden aangepast, zodat de enkel geleidelijk richting een neutralere stand gaat. Verwijder of verander hielverhogingen alleen als uw behandelteam dat aangeeft.

Oefeningen voor de tenen, knie en heup kunnen soms al vroeg worden gedaan. Enkelbewegingen en oefeningen waarbij de kuit aanspant, beginnen alleen op het moment dat dit volgens uw behandelplan veilig is. Te vroeg of te krachtig bewegen kan de genezende pees overbelasten.

Weer leren lopen

Wanneer de arts of fysiotherapeut groen licht geeft, wordt het steunen meestal geleidelijk uitgebreid. U oefent met lopen in de boot en bouwt het gebruik van krukken stap voor stap af. Let erop dat u niet gaat forceren om sneller van de krukken of boot af te zijn. Een toename van pijn, warmte of zwelling na activiteit kan erop wijzen dat de belasting te snel is verhoogd.

Kracht en beweeglijkheid opbouwen

Later in de revalidatie ligt de nadruk op het verbeteren van de beweeglijkheid, spierkracht en balans. De fysiotherapeut kan oefeningen toevoegen zoals gecontroleerd afwikkelen van de voet, lichte kuitoefeningen en balansoefeningen. Zwaardere oefeningen, zoals herhaald op de tenen komen, springen of hardlopen, zijn pas geschikt als de pees en de kuitspieren daar voldoende klaar voor zijn.

De opbouw verloopt niet voor iedereen even snel. De behandelaar bepaalt wanneer u oefeningen kunt uitbreiden op basis van onder meer uw klachten, kracht, bewegingscontrole en herstel van de wond.

Hoe lang duurt het herstel?

Het herstel duurt meestal meerdere maanden. Terugkeer naar dagelijkse activiteiten gaat vaak eerder dan terugkeer naar intensieve sport. Ook nadat u weer redelijk kunt lopen, kunnen stijfheid, zwelling en krachtsverlies nog een tijd aanwezig zijn. Het herstel van de kuitkracht en het vertrouwen in de enkel vraagt vaak geduld en regelmatige oefening.

Een vaste tijdlijn is niet voor iedereen passend. De instructies van uw chirurg en fysiotherapeut gaan altijd vóór algemene informatie. Bespreek ook uw werk, sport en andere dagelijkse activiteiten met uw behandelteam, zodat de revalidatie daarop kan worden afgestemd.

Wat kunt u zelf doen?

• Houd u aan het afgesproken schema voor steunen, lopen en oefenen.
• Verhoog uw activiteit geleidelijk en verander niet meerdere dingen tegelijk.
• Neem voldoende rust wanneer de enkel na een activiteit duidelijk meer pijn doet of opzwelt.
• Draag geschikt schoeisel wanneer u de boot niet meer hoeft te gebruiken.
• Stop met een oefening als u plotselinge, scherpe pijn voelt en overleg bij aanhoudende klachten met uw fysiotherapeut of arts.

Mogelijke klachten en wanneer u hulp moet zoeken

Enige pijn, stijfheid en zwelling kunnen tijdens het herstel voorkomen. Neem contact op met uw behandelteam als de klachten plotseling sterk toenemen, de wond roder wordt of vocht lekt, of als u koorts krijgt. Zoek met spoed medische hulp bij benauwdheid of pijn op de borst. Een pijnlijke, warme of gezwollen kuit moet eveneens snel medisch worden beoordeeld, omdat dit kan wijzen op een bloedstolsel.

Voelt u een plotselinge knap of scheur, verliest u ineens kracht of kunt u uw voet niet meer goed afzetten? Neem dan direct contact op met uw arts of de huisartsenpost.

Tot slot

Een goede revalidatie na een achillespeesoperatie vraagt om bescherming in het begin en een zorgvuldige, geleidelijke opbouw daarna. Met begeleiding van uw behandelteam kunt u veilig werken aan lopen, kracht en dagelijkse activiteiten. Dit artikel is algemene informatie en vervangt geen persoonlijk medisch advies.

 

9 Essentiële Tips voor Revalidatie na een Achillespeesoperatie

1. Volg het revalidatieschema van je chirurg en fysiotherapeut.
2. Belast je been alleen volgens de afgesproken instructies.
3. Draag je brace of walker zoals voorgeschreven.
4. Houd je been regelmatig omhoog om zwelling te beperken.
5. Houd de wond schoon en droog volgens de wondinstructies.
6. Doe oefeningen rustig en binnen de afgesproken grenzen.
7. Rek je kuit of achillespees niet zonder toestemming.
8. Bouw wandelen en krachttraining geleidelijk op.
9. Neem contact op bij koorts, toenemende roodheid of plotselinge pijn.

Volg het revalidatieschema van je chirurg en fysiotherapeut.

Volg het revalidatieschema van je chirurg en fysiotherapeut zorgvuldig. Zij stemmen de opbouw van bewegen en belasten af op jouw operatie en herstel. Te snel of te intensief oefenen kan de genezende achillespees overbelasten, terwijl voldoende beweging op het juiste moment helpt om kracht en soepelheid geleidelijk terug te krijgen. Twijfel je over een oefening of krijg je meer pijn of zwelling, overleg dan met je behandelteam voordat je verdergaat.

Belast je been alleen volgens de afgesproken instructies.

Belast je been na de operatie alleen op de manier die je arts of fysiotherapeut heeft afgesproken. Of je gedeeltelijk of volledig mag steunen, hangt af van de ingreep en het herstel van je achillespees. Bouw de belasting niet zelf sneller op en gebruik krukken of een walker-boot zolang dat is voorgeschreven. Zo verklein je de kans dat je de genezende pees overbelast.

Draag je brace of walker zoals voorgeschreven.

Draag je brace of walker precies zoals je arts of fysiotherapeut heeft voorgeschreven. Deze ondersteunt en beschermt je achillespees tijdens het herstel en helpt voorkomen dat je de pees te vroeg of te zwaar belast. Pas de instellingen niet zelf aan en overleg met je behandelteam als de brace niet goed zit, pijn veroorzaakt of je twijfelt wanneer je deze mag afdoen.

Houd je been regelmatig omhoog om zwelling te beperken.

Houd je been regelmatig omhoog, vooral in de eerste periode na de operatie. Leg je voet en enkel bijvoorbeeld op kussens, zodat ze hoger liggen dan je heup. Dit kan helpen om zwelling te beperken en het been comfortabeler te laten aanvoelen. Volg de instructies van je behandelteam en zorg dat er geen druk op de operatiewond komt.

Houd de wond schoon en droog volgens de wondinstructies.

Houd de wond na de achillespeesoperatie schoon en droog en volg daarbij precies de wondinstructies van uw arts of verpleegkundige. Verwissel het verband alleen zoals uitgelegd en raak de wond zo min mogelijk aan met ongewassen handen. Vraag uw zorgverlener wanneer u weer mag douchen of de wond nat mag worden. Neem contact op met uw behandelteam als de wond roder, warmer of pijnlijker wordt, als er pus of ander vocht uit komt, of als u koorts krijgt.

Doe oefeningen rustig en binnen de afgesproken grenzen.

Doe oefeningen rustig en blijf binnen de grenzen die uw arts of fysiotherapeut met u heeft afgesproken. De achillespees heeft tijd nodig om te herstellen; te snel opbouwen of door scherpe pijn heen oefenen kan de pees overbelasten. Verhoog de inspanning alleen wanneer dat volgens uw behandelplan mag en bespreek aanhoudende of toenemende pijn en zwelling met uw behandelaar.

Rek je kuit of achillespees niet zonder toestemming.

Rek uw kuitspier of achillespees niet zonder toestemming van uw arts of fysiotherapeut. Na een operatie heeft de pees tijd nodig om te genezen en kan te vroeg of te krachtig rekken de hechting en het herstel belasten. Volg daarom het oefenschema van uw behandelteam en vraag wanneer rek- en strekoefeningen veilig kunnen worden gestart.

Bouw wandelen en krachttraining geleidelijk op.

Bouw wandelen en krachttraining na een achillespeesoperatie stap voor stap op, volgens het schema van uw arts of fysiotherapeut. Begin met korte, rustige wandelingen en verhoog de duur of afstand geleidelijk. Voeg krachtoefeningen pas toe wanneer uw behandelteam aangeeft dat de pees eraan toe is. Krijgt u meer pijn of zwelling, neem dan gas terug en overleg bij aanhoudende klachten met uw fysiotherapeut.

Neem contact op bij koorts, toenemende roodheid of plotselinge pijn.

Neem contact op met uw arts of behandelteam als u koorts krijgt, de huid rond de operatiewond steeds roder of warmer wordt, of als u plotselinge, scherpe pijn ervaart. Dit kunnen signalen zijn van een complicatie die medische beoordeling nodig heeft. Wacht bij ernstige of snel verergerende klachten niet af; volg het advies van uw zorgverlener.