
Onderaannemerschap in de thuiszorg: zo werkt het
Onderaannemerschap komt veel voor in de thuiszorg. Een zorgorganisatie kan bijvoorbeeld extra personeel of specifieke expertise nodig hebben en daarvoor een zelfstandige zorgverlener of een andere zorgaanbieder inschakelen. De onderaannemer voert dan een deel van de zorg uit in opdracht van de hoofdaannemer.
Deze samenwerking kan helpen om zorg beschikbaar en flexibel te houden. Tegelijkertijd vraagt zij om duidelijke afspraken over kwaliteit, verantwoordelijkheden, privacy en betaling. In dit artikel lees je waar je op moet letten als je als onderaannemer in de thuiszorg werkt of een onderaannemer wilt inschakelen.
Wat is onderaannemerschap in de thuiszorg?
Bij onderaannemerschap sluit de cliënt meestal een zorgovereenkomst met de hoofdaannemer. De hoofdaannemer schakelt vervolgens een onderaannemer in om bepaalde zorgtaken uit te voeren. Dat kan bijvoorbeeld een zelfstandige verpleegkundige zijn, een klein thuiszorgbureau of een organisatie met specialistische kennis.
De onderaannemer werkt doorgaans volgens de afspraken die de hoofdaannemer met de cliënt heeft gemaakt. Denk aan de inhoud van het zorgplan, de planning, de rapportage en de manier waarop incidenten worden gemeld. De precieze rolverdeling hangt af van de afspraken en de vorm van zorg.
Waarom werken zorgorganisaties met onderaannemers?
Onderaannemers kunnen een zorgorganisatie helpen om:
- tekorten in de personeelsbezetting op te vangen;
- zorg te leveren in perioden met extra vraag;
- specifieke kennis of vaardigheden beschikbaar te maken;
- zorg in een bepaald gebied of op bepaalde tijden te organiseren.
Voor een zelfstandige zorgverlener kan onderaannemerschap een manier zijn om opdrachten te krijgen zonder zelf alle cliënten te hoeven werven. Daar staat tegenover dat de onderaannemer vaak afhankelijk is van de opdrachten, werkwijze en tarieven van de hoofdaannemer.
Leg de samenwerking vast in een overeenkomst
Een schriftelijke overeenkomst voorkomt onduidelijkheid. Beschrijf daarin niet alleen de vergoeding, maar ook hoe de zorg wordt uitgevoerd en wie waarvoor verantwoordelijk is. Besteed in ieder geval aandacht aan:
- de werkzaamheden, doelgroep en locatie;
- de afgesproken kwaliteit en werkwijze;
- planning, bereikbaarheid en vervanging bij ziekte;
- het zorgplan, de rapportage en de overdracht;
- het melden en opvolgen van klachten en incidenten;
- de tarieven, facturatie en betalingstermijn;
- verzekeringen, aansprakelijkheid en eventuele schade;
- privacy, dossierinzage en gegevensbeveiliging;
- de looptijd en voorwaarden voor beëindiging van de samenwerking.
Maak ook duidelijk of de onderaannemer zelf vervanging mag regelen en aan welke eisen een vervanger moet voldoen. Een bepaling op papier is niet genoeg: de afspraken moeten in de dagelijkse praktijk ook worden nageleefd.
Kwaliteit en verantwoordelijkheden
Iedere partij moet helder hebben welke kwaliteitseisen gelden. De hoofdaannemer kan eisen stellen aan opleiding, ervaring, deskundigheidsbevordering, dossiervoering en interne controles. De onderaannemer moet op zijn beurt kunnen aantonen dat de zorg veilig en professioneel wordt geleverd.
Afhankelijk van de werkzaamheden en de juridische rol kan de onderaannemer zelf ook als zorgaanbieder worden beschouwd. Dan kunnen verplichtingen uit wet- en regelgeving rechtstreeks voor die partij gelden. Denk aan eisen rond goede zorg, klachtenafhandeling en het melden van bepaalde incidenten. Welke verplichtingen precies gelden, hangt onder meer af van de soort zorg, de organisatievorm en de omvang van de onderneming.
De hoofdaannemer kan de verantwoordelijkheid voor de zorg niet simpelweg laten verdwijnen door werk uit te besteden. Tegelijkertijd ontslaat een opdracht de onderaannemer niet van de eigen professionele en wettelijke verplichtingen. Spreek daarom af wie klachten behandelt, wie incidenten onderzoekt en hoe de betrokken cliënt wordt geïnformeerd.
Wet- en regelgeving: controleer wat op jouw situatie van toepassing is
Voor thuiszorg kunnen verschillende regels relevant zijn. Welke regels gelden, hangt af van onder meer het type zorg, de financiering en de rol van de betrokken partijen. Controleer in ieder geval de volgende punten:
- Wkkgz: deze wet bevat regels over goede zorg, klachten en het omgaan met incidenten. Ga na welke verplichtingen voor de hoofdaannemer en de onderaannemer gelden.
- Wtza: voor bepaalde zorgaanbieders gelden meld- of vergunningsverplichtingen. De precieze toepasselijkheid is afhankelijk van de situatie.
- Wet BIG: voor beschermde beroepstitels en bepaalde voorbehouden handelingen gelden specifieke bevoegdheids- en bekwaamheidseisen.
- Privacyregels: gezondheidsgegevens zijn bijzonder gevoelige persoonsgegevens. Leg vast wie toegang heeft tot het dossier, welke gegevens worden gedeeld en hoe deze worden beveiligd.
- Financieringsvoorwaarden: bij zorg die wordt betaald vanuit bijvoorbeeld de Zorgverzekeringswet, de Wet langdurige zorg of de Wmo kunnen aanvullende contract- en declaratievoorwaarden gelden.
Een AGB-code, een inschrijving of een bepaalde registratie is niet automatisch in iedere situatie vereist. Controleer de eisen van de opdrachtgever, de financier en de toepasselijke wetgeving voordat de zorg start.
Zelfstandigheid en de arbeidsrelatie
Wie als zzp’er wordt ingehuurd, is niet automatisch zelfstandig alleen omdat er een overeenkomst van opdracht is ondertekend. In de praktijk wordt gekeken naar de manier waarop de samenwerking is ingericht. Daarbij kunnen onder meer de mate van zelfstandigheid, de vrijheid om werk te organiseren en de aansturing door de opdrachtgever van belang zijn.
Als de dagelijkse praktijk sterk lijkt op een dienstverband, kan er een risico bestaan dat de arbeidsrelatie anders wordt beoordeeld dan partijen bedoelden. Bespreek daarom vooraf hoe roosters, instructies, vervanging, tarieven en de uitvoering van het werk worden geregeld. Laat de overeenkomst en de feitelijke werkwijze zo nodig toetsen door een deskundige.
Aandachtspunten voor de onderaannemer
Voordat je een opdracht aanneemt, is het verstandig om na te gaan:
- of je bevoegd en bekwaam bent voor de gevraagde handelingen;
- of je beschikt over passende verzekeringen;
- hoe je toegang krijgt tot het zorgplan en relevante cliëntinformatie;
- welke protocollen en rapportagesystemen je moet gebruiken;
- wie bereikbaar is bij vragen, calamiteiten of wijzigingen in de zorg;
- of het tarief voldoende ruimte biedt voor administratie, scholing, reistijd en verzekeringen;
- hoe en wanneer je wordt betaald;
- wat er gebeurt als een cliënt niet thuis is of de zorg tijdelijk verandert.
Aandachtspunten voor de hoofdaannemer
Ook de hoofdaannemer doet er goed aan om de onderaannemer zorgvuldig te selecteren en te blijven volgen. Controleer relevante diploma’s, registraties, ervaring en verzekeringen. Zorg daarnaast voor een goede introductie, duidelijke werkafspraken en een veilige manier om informatie uit te wisselen.
De cliënt moet weten wie de zorg verleent en bij wie die terechtkan met vragen of klachten. Zorg voor een goede overdracht en houd zicht op de continuïteit van de zorg, ook wanneer de samenwerking met de onderaannemer eindigt.
Conclusie
Onderaannemerschap kan thuiszorgorganisaties en zelfstandige zorgverleners helpen om zorg flexibel te organiseren. Een goede samenwerking begint met duidelijke afspraken over de uitvoering van de zorg, kwaliteit, verantwoordelijkheden, privacy en betaling. Controleer bovendien welke wettelijke en contractuele eisen voor jouw situatie gelden. Zo weten alle betrokken partijen waar ze aan toe zijn en blijft de zorg voor de cliënt centraal staan.
Veelgestelde vragen over onderaannemerschap in de thuiszorg
- Wie is verantwoordelijk voor onderaannemer?
- Wat is een hoofdaannemerschap in de zorg?
- Hoeveel verdient een onderaannemer?
- Hoe start ik een thuiszorgbedrijf?
- Is aannemer aansprakelijk voor onderaannemer?
Wie is verantwoordelijk voor onderaannemer?
De hoofdaannemer blijft verantwoordelijk voor de afspraken met de cliënt en moet erop toezien dat de uitbestede zorg goed wordt georganiseerd. De onderaannemer is daarnaast zelf verantwoordelijk voor het professioneel en zorgvuldig uitvoeren van de afgesproken werkzaamheden en voor de verplichtingen die op hem of haar van toepassing zijn. Leg daarom in de overeenkomst duidelijk vast wie verantwoordelijk is voor onder meer kwaliteit, rapportages, klachten en incidenten. De precieze verdeling hangt af van de zorg, de contracten en de geldende wet- en regelgeving.
Wat is een hoofdaannemerschap in de zorg?
Een hoofdaannemer in de zorg is de zorgaanbieder die de overeenkomst met de cliënt of opdrachtgever sluit en eindverantwoordelijk is voor de afgesproken zorg. De hoofdaannemer kan bepaalde werkzaamheden uitbesteden aan een onderaannemer, maar blijft verantwoordelijk voor duidelijke afspraken, goede afstemming en de continuïteit en kwaliteit van de zorg. De precieze verantwoordelijkheden hangen af van de gemaakte afspraken en de geldende wet- en regelgeving.
Hoeveel verdient een onderaannemer?
Er is geen vast inkomen voor een onderaannemer in de thuiszorg. De vergoeding hangt onder meer af van het soort zorg, de ervaring en kwalificaties van de zorgverlener, de regio en de afspraken met de hoofdaannemer. Vaak wordt een uurtarief of vergoeding per dienst afgesproken. Houd er rekening mee dat dit omzet is: kosten voor bijvoorbeeld reistijd, administratie, verzekeringen, scholing en belastingen gaan daar nog vanaf. Leg het tarief en de betalingsvoorwaarden daarom vooraf schriftelijk vast.
Hoe start ik een thuiszorgbedrijf?
Een thuiszorgbedrijf starten begint met het bepalen van de zorg die je wilt aanbieden en de manier waarop cliënten daarvoor betalen, bijvoorbeeld via de Zorgverzekeringswet, de Wet langdurige zorg of de Wmo. Schrijf je onderneming in bij de Kamer van Koophandel en controleer vóór de start of je op grond van de Wtza een melding moet doen of een vergunning nodig hebt. Richt daarnaast je kwaliteitssysteem in volgens de regels die voor jouw zorgaanbod gelden, waaronder passende klachtenafhandeling, en regel de benodigde diploma’s, eventuele BIG-registraties, verzekeringen, privacybescherming en veilige cliëntdossiers. Wil je als onderaannemer werken, maak dan ook duidelijke afspraken met de hoofdaannemer over taken, tarieven, verantwoordelijkheden en rapportage. Omdat de verplichtingen verschillen per type zorg en financiering, is het verstandig om de actuele eisen bij officiële instanties of een deskundige te controleren voordat je cliënten aanneemt.
Is aannemer aansprakelijk voor onderaannemer?
Ja, vaak is de hoofdaannemer tegenover de cliënt verantwoordelijk voor de afspraken die hij heeft gemaakt, ook wanneer een onderaannemer de zorg uitvoert. Op grond van artikel 6:76 van het Burgerlijk Wetboek kan de hoofdaannemer bovendien aansprakelijk zijn voor fouten van personen die hij inschakelt bij de uitvoering van zijn verplichtingen. De onderaannemer kan daarnaast zelf aansprakelijk zijn voor eigen fouten of het niet naleven van professionele en wettelijke verplichtingen. De precieze verdeling hangt af van de omstandigheden, de zorgovereenkomst en de afspraken tussen partijen; de hoofdaannemer kan onder bepaalde voorwaarden eventueel verhaal halen op de onderaannemer.
